PAAZ | Intervisie VS drama, de winnaarsdriehoek !

Aan bod in intervisie gisteren; wat interacties met psychisch zieke mensen soms met je doen als je even niet oplet voor drama. Te begrijpen via de dramadriehoek. Het ging over mensen met een persoonlijkheidsstoornis, zij creëren vaak drama om uiteenlopende redenen (angst, depressie, tegenzin, weerstand, tegenwerking, hun zin doen, hun zin krijgen, aandacht afleiden van problemen, de kick, .. )
Stephen Karpman publiceerde dit model in 1968 en won er een award mee. 

Zolang de aangenomen rollen terecht (feitelijk en echt) en gemeend (geen pose, geen manipulatie) zijn, is er geen probleem (geen drama). Mensen kunnen echt slachtoffer zijn, echt een redder in nood zijn en echt helpend zijn, echt nuttig dingen aan de kaak stellen. Ook dat kan slecht uitpakken, maar daar gaat het hier niet over ! 

Als een gesprek niet oké verloopt, jij je als hulpverlener ongemakkelijk (zelfs slecht) voelt of een rol krijgt die je niet wilt - een patiënt noemt je een 'bemoeial', 'een zeurkous' of 'de slechtste begeleider ooit' bijvoorbeeld - dan is de kans groot dat je in de dramadriehoek terecht gekomen bent. Kwetsende opmerkingen aan jouw adres als 'zo jong en dan al een burnout', 'jij bent de enige hier die nooit helpt', horen daar bij.

Psychiatrische patiënten hebben nogal eens de neiging om (bewust of onbewust) een rol te spelen (TA) en jouw een rol toe te bedelen. Rigide patronen komen echter ook (bewust of onbewust) voor bij gewone mensen. Onder stress heb ook ik de neiging om dingen op een bepaalde manier op te lossen (laten we eerlijk zijn).

De rollen hebben een vaste (rigide), negatieve dynamiek (manier van doen ten opzichte van anderen, ze brengen wat teweeg in interactie).

• Zo biedt de Redder graag veel en vooral ongevraagd hulp. Kom maar, laat mij het maar even doen.Hij neemt de verantwoordelijkheid van een ander over waardoor hij anderen afhankelijk maakt en zich zelf onmisbaar.
• Het Slachtoffer gedraagt zich hulpeloos, reageert het liefst vanuit onmacht. Ze moeten altijd mij hebben. Doet hij dat zielig genoeg dan voelt de Redder zich aangesproken. Roept hij irritatie op, dan wordt de Aanklager uitgedaagd.
• De Aanklager wijst om zijn eigen zwakte te verbergen, anderen graag op hun zwakke plekken. Jij snapt er echt niets van hè. Zij gaan zich schuldig voelen en zelf geeft ‘t hem geeft een gevoel van eigenwaarde.

• Voelt de Redder zich niet gewaardeerd, dan neemt hij de rol van Slachtoffer aan of van Aanklager. Nou zeg, ik wil alleen maar helpen hoor.
• Wil de Aanklager het goed maken, dan schuift hij op naar Redder of wordt zelf Slachtoffer.
• En als het Slachtoffer vindt dat hij niet goed geholpen is dan schiet hij in de rol van Aanklager. Ik dacht dat je me zou helpen, maar wat schiet ik hier nu mee op.

De rollen zijn dus inwisselbaar 

maar ook complementair, de een kan niet zonder de ander.

De Dramadriehoek is nooit constructief:

• kost energie
• heeft een herhalend patroon ‘daar gaan we weer’
• bestaat uit ongelijke rollen, de een voelt zich meer of minder dan de ander
• is een spel van transacties met bijbedoeling en verborgen boodschappen
• de uitkomst is voorspelbaar na afloop zit iedereen met het ‘bekende rotgevoel’

In dramadriehoek neemt niemand de verantwoordelijkheid voor het eigen gedrag.

Je kunt op het drama ingaan, of (beter voor jou en helpend voor de ander!) er uit stappen via de alternatieve winnaarsdriehoek. Vooral door gezond te leren omgaan met conflicten (O jee, een levenslange reeks lessen! weet ik maar al te goed). Begin vragen te stellen, stel de rollen in vraag ..

Het is soms verdomd moeilijk! 
Daarom hebben veel teams TVO-vergaderingen. 
TVO staat voor tijd voor onszelf.
Ook debriefing na een incident (spanning of agressie) is zo een noodzakelijk teammoment. 

Blijf er vooral niet mee zitten.

Ikzelf debunk drama nogal eens met humor, andere collega 's confronteren, anderen praten het uit. Het hangt van de omstandigheden en de vertrouwensband met de cliënt af.

Coach Marie Rietveld legt het hier zo goed uit dat uw coach Clark Kent de linken doorgeeft. Klik hier op dramadriehoek en winnaarsdriehoek en je vindt het mooier dan ik het in één twee drie kan uitschrijven. Dat spaart mij wat tijd om nog wat te schilderen in huis, boodschappen te doen en te genieten van mijn vrije dag. 

Het is gewoonweg niet fair | IK heb toch wel gelijk zeker ! | nee, IK ben geen slachtoffer hoor !

Al te gauw wordt ontkent :

'IK stel me niet op als slachtoffer !',

'IK ben geen slachtoffer !'

Is jouw denken van ditte :

'Het is niet fair wat er gezegd wordt'

'Hij moet niks van mij hebben'

'Het is niet fair dat ik dit mee moet maken'

'Wat doe jij me aan?'

'Ik heb toch gelijk'

'Zij zijn fout hoor'

'Ze luisteren niet naar me'

'Het is niet normaal , wat ik voor heb'

, dan heb je nu ontdekt dat jij jezelf toch wel ziet als de 

gedupeerde, getroffene, het mikpunt, de benadeelde, de dupe, de gewonde, de klos, de pineut, de sigaar, het haasje, pisang, de geblesseerde, de gekwetste, de opgejaagde, de prooi..

Levenswet #2 | Jij maakt je eigen ervaring, beleving | vind ik nogal een belangrijke wet. 
We moeten in de Westerse wereld wat harder worden voor onszelf, onszelf wat minder uitvluchten gunnen van het type hierboven.

Zelfs de bewering 'ik ben te hard voor mezelf' is een bijzondere manier van slachtofferdenken. Je wilt daarmee zeggen : 'ik ben al zo hard voor mezelf, dus doe jij er geen schepje op alsjeblieft want ik ben al zo streng voor mijzelf.'
Je mikt op medelijden en begrip.

Ontmasker jezelf, ik doe dat ook op momenten (criebaby!)
Of leer slachtoffers herkennen want ze willen je manipuleren (help mij, doe mijn werk, laat me gerust, zie mij hier eens!)

Het is een ziekte van de tijd | iedereen is het duupje.

Morgen ben ik misschien wat zachtaardiger als ik het heb over aansprakelijkheid, misschien.
Clark Kent

Levenswet #2 - Je maakt je eigen beleving - Aansprakelijk, Creep !

Levenswet 2 (de verantwoordelijkheidswet)

Je maakt je eigen ervaring (beleving).

strategie

Erken en neem verantwoordelijkheid voor je leven.

dit is een lastige !
dit is een lastige omdat we leven in een maatschappij van slachtoffers. 
Het is nooit onze fout want we zijn toch zo slecht behandeld door ouders, vrienden, opvoeders, die ziekte, je DNA, het milieu, de samenleving, het lot..




Uw coach was altijd een redelijk verantwoordelijke kerel, maar ik vond toch ook altijd verzachtende omstandigheden als ik fouten maakte.

Leer om betere keuzes te maken zodat je het beter hebt.
Ik heb geleerd dat mijn gedachten ook keuzes zijn.

Eenvoudig; goed of slecht, mislukken of slagen, gelukkig of ongelukkig, eerlijk of oneerlijk, jij bent de baas over jouw leven. Jij bent verantwoordelijk, altijd geweest en het zal zo blijven. Zo is het en niet anders.

Zelfs als er geen verband is tussen jou en je probleem, moet je toch aannemen dat deze wet er is en blijven zoeken naar jouw rol in uw probleem. Anders blijft je steken in een fantasiewereld en krijg jij je leven niet onder controle.

Ik ben verantwoordelijk , aansprakelijk , voor alles !

ik ben geen onschuldig schaap, en geen speelbal van het lot of de fouten van anderen. Ik ben ene straffe !

Als jij de wereld blijft bekijken vanuit jouw rol als slachtoffer, ervan overtuigd dat jij gelijk hebt en het dus niet jouw schuld kan zijn, dan zul je nooit in staat zijn jouw leven ingrijpend en blijvend te veranderen. 

Als jij gelijk hebt, en zo slim bent, waarom bereik je dan niet wat je wilt ? 

‘Ze’ willen niet luisteren, omdat jij niet in staat bent hen te doen luisteren.

Je moet je realiseren dat je altijd al jouw eigen ervaringen hebt gecreëerd, je begint er nu niet mee.

Het onmiddellijke effect van deze wet is dat je de oplossingen gaat zoeken op de juiste plaats. 
Kijk goed naar jouw gedrag en vraag je af ‘waarom is mijn leven zoals het is ?’. 

Meestal is het antwoord : 'waarom niet ! , hoe kan het immers anders met zulk gedrag !'
in uw coach zijn geval was het vaak :
'waarom niet ! , hoe kan het ook anders met zulke gedachten !'

gedachten zijn gedrag.

Tot nu toe was ik geprogrammeerd voor mislukking, niet voor succes.

Je zoekt niet meer naar iemand die je komt redden, je gaat zelf aan het werk. 
Een grote voorsprong in onze maatschappij.

Hoe eerder je accepteert, hoe eerder jouw leven ten goede keert.

Een vloek en een zegen.

Slecht is dat Jij de last zelf moet dragen. 
Goed is dat de keuze aan Jou is (en niet aan de ander, aan bijvoorbeeld jouw pestkoppen/ jouw slechte baas/ jouw vervelende buur..).

Ik ben nogal streng geweest in deze blog, maar dat moest even,

ik ben ook strenger moeten worden voor mezelf, minder laks.

Uw coach Clark Kent heeft het vinden van verzachtende omstandigheden leren zien als een alarmerend teken dat ik de verkeerde weg op dreigde te gaan. 

Deze wet moet ik nog wat verder uitleggen, 
maar het is genoeg geweest voor vandaag.